Tại sao Myanma chuyển hướng?

Trần Văn Tùng

Viện nghiên cứu Châu Phi và Trung Đông

Kinh tế Myanma là một trong những nền kinh tế kém phát triển nhất thế giới, đã phải chịu hàng thập kỷ trì trệ do quản lý yếu kém và cấm vận quốc tế. GDP của Myanma là 82,72 tỷ USD (ước lượng 2011), tăng trưởng trung bình 2,9% một năm thời kỳ 2000-2010, thấp nhất trong Tiểu vùng Sông Mekong Mở rộng. Myanma có 60 triệu dân,136 dân tộc trong số đó có nhiều sắc tộc luôn chống chính phủ. EU, Hoa Kỳ và Canada đã áp đặt các lệnh trừng phạt kinh tế Myanma nhưng nay những lệnh cấm vận này đang được dỡ bỏ.

Về mặt lịch sử, Myanma là con đường giao thương chính giữa Ấn Độ và Trung Quốc từ thế kỷ 1 trước công nguyên. Các quốc gia Môn ở Myanma đã đóng vai trò như là trung tâm thương mại quan trọng tại vịnh Bengal. Sau khi Myanma bị chinh phục bởi người Anh, quốc gia này đã trở thành đất nước giàu có nhất ở Đông Nam Á. Đó cũng một thời là nhà xuất khẩu gạo đứng đầu thế giới, từng sản xuất 75% lượng gỗ tếch cho thế giới và có tỷ lệ cao dân chúng biết chữ.

Sau khi thành lập Chính phủ nghị viện năm 1948, thủ tướng U Nu đã thi hành chính sách quốc hữu hóa. Chính phủ cũng đã cố thực hiện một kế hoạch 8 năm thiếu cơ sở thực tế. Đến năm 1950, xuất khẩu gạo đã giảm 2/3 và khoáng sản giảm 96%. Cuộc đảo chính năm 1962 đã đưa đến chương trình kinh tế được gọi là Con đường đưa Myanma đi lên xã hội chủ nghĩa, một kế hoạch nhằm quốc hữu hóa toàn nền kinh tế. Chương trình thất bại thảm hại này đã biến Myanma thành một trong những quốc gia nghèo nhất thế giới.

Năm 2011, khi Chính phủ của tân Thủ tướng Thein Sein nắm quyền điều hành đất nước, Myanma đã thi hành một chính sách cải cách nhiều mặt bao gồm việc cải cách thể chế chính trị, chống tham nhũng, chỉnh sửa tỷ giá hối đoái, sửa luật đầu tư nước ngoài và thuế. Đầu tư nước ngoài tăng từ 300 triệu USD trong năm 2009-2010 lên 20 tỷ USD trong năm 2010-2011. Dòng vốn chảy vào lớn làm cho đồng tiền Myanma tăng giá trị thêm 25%. Để đối phó tình trạng này, chính phủ đã nới lỏng các hạn chế nhập khẩu và hủy bỏ hết thuế xuất khẩu. Mặc cho vấn đề về tiền tệ hiện nay có thể gây nên nhiều biến động, nền kinh tế Myanma được dự đoán sẽ tăng trưởng khoảng 8,8% trong năm 2012.

Trước hết, áp lực từ phía bên ngoài rất mạnh nên kinh tế Myanma bị “kẹt”, bị cô lập và bị lệ thuộc quá nhiều từ Trung Quốc. Hiện nay, có lẽ một trong những diễn tiến nổi bật trên bình diện quốc tế là chuyện Myanma bất ngờ cải cách đáng kể và có nhiều hứa hẹn. Diễn tiến đó tạo nên nhiều câu hỏi, trong đó, có thắc mắc rằng vì sao công cuộc cải cách ở Myanma lại phát xuất từ chính những người từng cai trị xứ này bằng bàn tay sắt?

1. Nguyên nhân cải cách

Hồi đầu thập niên 1960, Miến Điện được xem là một ngôi sao đang lên tại châu Á khi dẫn đầu thế giới về lượng lúa gạo xuất khẩu, có một lực lượng lao động trình độ cao cùng nền kinh tế và hệ thống pháp lý hiệu quả khiến được thế giới ca ngợi là quốc gia có triển vọng công nghiệp hóa tiên tiến so với các nước láng giềng. Nhưng tương lai xem chừng như xán lạn ấy vụt tắt từ năm 1962 khi cuộc đảo chánh mở đường cho các tướng lĩnh cai trị dân chúng bằng súng đạn, đưa quê hương phong phú tài nguyên thiên nhiên cùng nhiều tiềm năng khác của họ trải qua nhiều thập niên đen tối.

1.1. Sự phản đối của dân chúng

Cụ thể là, trong hơn nửa thế kỷ, các nhà cầm quyền quân phiệt bạo tàn và tham nhũng, bị cáo buộc tiến hành chiến tranh một cách dã man nhắm vào những nhóm sắc tộc thiểu số, nhúng tay trong hoạt động ma túy, cưỡng bách lao động một cách quy mô cùng nhiều hình thức vi phạm nhân quyền nghiêm trọng khác.

Nhưng cách đây khoảng một năm, sau khi thể chế quân sự chính thức rút lui nhường bước cho tân Chính phủ dân sự trên danh nghĩa của Tổng thống Thein Sein, thì vị cựu tướng trở thành Tổng thống này, vốn được xem là Mikhail Gorbachov của Myanma, mở đường cho một loạt những đổi thay ngạc nhiên, từ việc cải cách chính trị, phóng thích tù nhân lương tâm, đối thoại với Liên đoàn Toàn quốc Vì Dân Chủ, ký kết thỏa thuận ngưng bắn với sắc tộc thiểu số, đình chỉ dự án đập thủy điện do Trung Quốc xây dựng, nới lỏng việc kiểm duyệt báo chí, cải cách kinh tế, cho tới cho thành lập Ủy ban Nhân quyền Quốc gia, viết lại luật đất đai, lao động, mời những nhà bất đồng chính kiến lưu vong trở về…

Từ cách nhìn nhận rằng một phong trào quần chúng phản kháng bền vững và mạnh mẽ là vô cùng quan trọng, nhiều câu hỏi cứ quanh quẩn ám ảnh khá nhiều người. Tại sao ngay từ năm 1974 đã có những cuộc biểu tình lớn ở Miến Điện, và năm 1988 đã có nửa triệu người tham gia mít tinh nghe bà Aung San Suu Kyi đọc diễn văn? Tại sao năm 2007, hơn 20.000 người bao gồm các nhà sư và dân chúng Myanma đi biểu tình? Không ai muốn mang sự an toàn và sinh mạng của mình ra thách đố, đặc biệt là thách đố những kẻ cai trị có vũ trang. Bằng chứng là theo các phóng viên quốc tế có mặt tại Myanma, sau những tuyên bố cải cách của chính quyền, nhiều người dân còn rất dè dặt, có người còn không dám dừng lại nhìn ảnh Aung San và con gái quá lâu vì họ e ngại những sự “cởi trói” này là giả dối .

Đồng ý kinh nghiệm về một nền dân chủ là điều kiện thúc đẩy lòng kháo khát được sống tự do. Nhưng người dân bình thường rất dễ quên, trong một khoảng thời gian đủ dài bị cai trị quá khắt nghiệt, họ sẽ quên mất mình từng được hưởng điều gì. Hay vì dân Myanma quá đói khổ và thiếu thốn mọi phương tiện khiến họ phải đấu tranh? Chúng ta hãy nhớ lại, năm 1962 khi Ne Win thiết lập chế độ độc tài, thì đến năm 1974, tức là 12 năm sau, đã có những cuộc biểu tình phản kháng chế độ. Vậy thì tại sao Myanma có một phong trào phản kháng mạnh mẽ như thế?

Từ trước khi bà Aung San Suu Kyi về nước năm 1988, những cuộc biểu tình lớn đã nổ ra; nhưng không thể phủ nhận sự tham gia và lãnh đạo của bà đối với Liên Đoàn quốc gia vì Dân chủ đã làm phong trào đấu tranh dân chủ Myanma có thêm sức mạnh và sự gắn kết. Nhận định và đánh giá cao vai trò của bà – con gái một vị anh hùng dân tộc trong việc kết nối mọi thành phần đấu tranh, các trưởng lão dày dạn kinh nghiệm đã mời bà tham gia và trở thành người lãnh đạo Liên đoàn cũng như phong trào đối lập, dù trước đó bà chưa có kinh nghiệm chính trị nào. Có một người lãnh đạo nhiều uy tín là một điều quan trọng, nhưng sẽ là vô ích nếu người dân không hưởng ứng. Điều tôi muốn nhấn mạnh ở đây, khi nói về sự lớn mạnh của phong trào phản kháng ở Myanma chính là nỗ lực của họ

Mặc dù dưới những năm cầm quyền của mình, Ne Win muốn học tập Trung Quốc, định hướng cho Myanma theo con đường XHCN, nhưng nhìn chung Myanma không bị áp đặt một chủ thuyết nào lên toàn bộ hệ thống chính trị, xã hội, kinh tế. Người dân không muốn lấy của người giàu chia cho người nghèo bằng việc cải cách ruộng đất, quốc hữu hoá tài sản tư nhân. Chế độ cầm quyền ở đó là quân phiệt; nó có thể làm cho xã hội trì trệ và lạc hậu, nhân cách xuống cấp ở một mức độ nào đó, nhưng ít ra nó không phá hủy triệt để. Có thể Myanma là quốc gia với vô số chùa chiền, lớn nhỏ ở khắp mọi nơi, và nhờ có niềm tin vào đạo Phật nên đã vượt qua được các biến loạn xã hội. Nghĩa là chuyển biến khả quan ấy ở Myanma không phải phát xuất từ “Mùa Xuân Ả Rập” – tức cuộc nổi dậy của người dân, mà từ giới cầm quyền.

Câu hỏi được nêu lên là nguyên nhân nào mà chính quyền Myanma, nói đúng hơn là Tổng thống Thein Sein từng là cánh tay mặt của nhà độc tài Than Shwe gieo nhiều kinh hoàng lại chuyển theo hướng dân chủ ngoạn mục như vậy?

Những lý do khiến giới cầm quyền Myanma chuyển hướng, trước hết là chính Thống tướng Than Shwe nắm quyền tối thượng tại Myanma cho tới năm 2011 có thể chứng kiến giai đoạn lịch sử bất an đến lúc phải mở đường cho một Chính phủ dân sự nhằm bảo đảm rằng quyền lực không còn tập trung vào một người mà sau đó có thể biến chính ông trở thành nạn nhân. Theo ông Nay Win Maung, người từng viết diễn văn cho Tổng thống Thein Sein, thì công cuộc cải cách sẽ tạo nên an toàn cho tướng Than Shwe vì tránh được cuộc nổi dậy của người dân.

1.2. Bớt lệ thuộc vào Trung Quốc

Kế đến là tình trạng Myanma bị phương Tây cấm vận kinh tế nhiều thập niên vì vi phạm nhân quyền nghiêm trọng khiến Rangoon lệ thuộc hầu như mọi mặt và ngày càng đáng ngại vào Trung Quốc, nước lớn bị dân chúng Myanma bất tín trong khi chính quân đội Myanma chưa quên đã từng tốn nhiều xương máu để tiêu diệt phiến quân cộng sản do Bắc Kinh yểm trợ. Cho nên, cách duy nhất là giới cầm quyền Myanma phải giảm thiểu sự lệ thuộc vào Trung Quốc.

Một lý do nữa là giới cầm quyền Myanma muốn thoát khỏi biện pháp trừng phạt của phương Tây cùng tình trạng sa sút kinh tế, vì con đường dẫn Myanma đến XHCN mà chính quyền quân phiệt Ne Win áp đặt trước đây đã đưa nước này đến ngõ cụt kinh tế giống như trường hợp Bắc Hàn, cùng nhiều hậu quả nghiêm trọng khác, khiến Myanma hiện trở thành quốc gia nghèo nhất Đông Nam Á. Và để bắt kịp những nước trong khu vực đồng thời đưa nền kinh tế Myanma hội nhập vào thế kỷ XXI, thì giới cầm quyền cần sự trợ giúp quốc tế, có nghĩa là phương Tây phải ngưng cấm vận. Muốn vậy thì Myanma cần phải dân chủ hóa.

1.3. Theo kịp thế giới

Thomas Fuller của tờ New York Times và International Herald Tribune đề cập tới chuyến đi của tướng Thein Sein đến ngôi làng sinh quán xa xôi Kyonku của ông tại vùng châu thổ sông Irrawadi cách nay 4 năm với tư cách là người chỉ huy Ủy ban Phòng chống Thiên tai khi trận bão dữ dội Nargis xảy ra ở đó khiến trên 130.000 người thiệt mạng. Ông chứng kiến sự thiếu chuẩn bị của dân nghèo như thế nào và bối cảnh tang thương ở đó. Theo ông Tin Maung Thann, người điều hành một tổ chức nghiên cứu Rangoon thì ông Thein Sein ý thức được nhiều hạn chế của chế độ tiền nhiệm. Rồi ông có thể nhận ra nhiều hạn chế khác nữa khi giữ chức vụ Thủ tướng được dịp công du hải ngoại, tương phản với những tướng lĩnh trong Hội đồng quân nhân vốn ít khi rời khỏi nước.

Theo các nhà phân tích thì những cải cách quan trọng của Chính phủ Thein Sein đã thuyết phục được lãnh tụ dân chủ Aung San Suu Kyi tái tham chính hồi năm ngoái, mở đường cho ông Thein Sein có thêm uy tín đáng kể trong và ngoài nước, đưa ông gần hơn với Hoa Kỳ vốn đang đứng đầu các nước sử dụng các biện pháp cấm vận Myanma.

Lên tiếng tại một phiên họp của các viên chức ngoại viện mới đây, ông U Myint, cố vấn kinh tế cao cấp của Tổng thống Thein Sein, nhìn nhận rằng trên nửa thế kỷ qua kể từ khi được độc lập, Myanma không thiếu nguồn tài nguyên nhưng đã có quan niệm sai lầm cùng với việc thực thi chính sách sai trái khiến đất nước sa sút.

Nhiều quan chức Chính phủ Myanma cho hay họ chỉ muốn tái thiết kinh tế và mang lại hòa giải dân tộc sau nhiều năm bị đàn áp. Những người am tường nguyện vọng của giới lãnh đạo Myanma cho biết họ cũng muốn có quan hệ tốt với Phương Tây để giảm lệ thuộc đáng kể vào Trung Quốc giữa lúc những nguồn đầu tư ào ạt từ Trung Quốc đã gây căm phẫn lan rộng ở người dân .

Theo nhận xét của Thủ tướng Malaysia Najib Razak thì trong bối cảnh những nền kinh tế cởi mở của các quốc gia chủ trương cải cách như Malaysia, Thái Lan và Indonesia trở nên thịnh vượng, giới lãnh đạo Myanma nhận thấy họ đang bị tụt hậu, và họ cũng hiểu rằng cải cách chính trị có thể tạo nên nhiều cơ hội kinh tế lớn lao hơn. Tổng thống Thein Sein cam kết rằng Chính phủ ông sẽ xúc tiến công cuộc cải cách này, và ra sức thuyết phục những ai còn hoài nghi ở trong cũng như ngoài nước rằng Naypyidaw thực sự quyết tâm cải cách dân chủ.

2.Tổng thống Myanma cải tổ mạnh mẽ nội các để đẩy mạnh cải cách

Theo giới phân tích, ý muốn đẩy mạnh tiến trình cải cách đất nước của Tổng thống Thein Sein được thể hiện qua việc bốn bộ trưởng quan trọng được đề bạt vào văn phòng tổng thống, một động thái nhằm mục tiêu đẩy nhanh tốc độ ban hành các biện pháp cải cách, đặc biệt trong hai lãnh vực thiết yếu là kinh tế và giải quyết tranh chấp giữa các sắc tộc. Những người vừa được đề bạt bao gồm ông Aung Min, Bộ trưởng Bộ Hỏa xa, vốn đã đóng một vai trò rất quan trọng trong cuộc đàm phán việc ngưng bắn với các lực lượng nổi dậy thuộc các sắc dân thiểu số ở Myanma. Ngoài ra còn có Bộ trưởng Tài chính Hla Tun và Bộ trưởng Công nghiệp Soe Thein, hai gương mặt then chốt trong việc cải tổ kinh tế.

Trong chiều ngược lại, một trong những gương mặt bảo thủ tiêu biểu đã bị gạt qua một bên trong cuộc cải tổ nội các. Đó là ông Kyaw San, rất thân cận cựu lãnh đạo Myanma Than Shwe, và từng giữ chiếc ghế Bộ trưởng Thông tin trong một thời gian dài. Ông bị xuống cấp, chuyển qua làm Bộ trưởng đặc trách hợp tác xã, một chức vụ có thể bị dẹp bỏ một cách dễ dàng. Bộ trưởng Lao động trước đây, Aung Kyi, người từng đặc trách liên lạc với bà Aung San Suu Kyi thời bà còn bị quản thúc, sẽ thay thế ông Kyaw San. Quyết định này đã được phe đối lập rất hoan nghênh.

Theo chuyên gia Myanma, Aung Naing Oo, thuộc Viện Phát triển Vahu do người Myanma lưu vong thành lập ở Thái Lan, việc tập trung các Bộ trưởng chủ trương cải cách vào văn phòng Tổng thống là một dấu hiệu cho thấy là ông Thein Sein muốn tăng tốc độ đợt cải cách thứ hai.

Giáo sư Pháp Renaud Egreteau, giảng dạy tại Đại học Hồng Kông, cũng đánh giá: «Khi quy tụ quanh mình những người thân cận và những cựu sĩ quan trung thành, ông Thein Sein đang thành lập một nội các nhỏ bên trong một Chính phủ rộng lớn hơn... Điều này sẽ cho phép ông tiếp tục thúc đẩy các nỗ lực cải tổ, đặc biệt trong kinh tế và các vấn đề sắc tộc».

Xin nhắc lại từ khi lên làm Tổng thống Myanma vào năm ngoái, ông Thein Sein đã thực hiện nhiều biện pháp cải cách mạnh mẽ bất ngờ, như trả tự do cho hàng trăm tù nhân chính trị, cho phép lãnh tụ đối lập Aung San Suu Kyi vào Quốc hội trong cuộc bầu cử bổ sung, cởi trói dần dần cho ngành báo chí, mở cửa trở lại các trường đại học sau nhiều năm đóng cửa, cho phép dân chúng biểu tình… Thế nhưng, theo giới quan sát, các tiến bộ trên bình diện lập pháp lại chậm hơn, do cuộc đấu tranh quyền lực giữa Phủ Tổng thống và Quốc hội.

Tháng Sáu năm 2012 vừa qua, Tổng thống Thein Sein đã cam kết đặt kinh tế vào trọng tâm đợt cải cách sắp tới của ông, với mục tiêu đạt mức tăng trưởng 7,7% trong 5 năm sắp tới bằng cách thu hút đầu tư nước ngoài. Thế nhưng, bộ luật đầu tư nước ngoài, yếu tố then chốt trong chính sách mới lại bị trì hoãn ở Quốc hội. Bộ luật về đầu tư nước ngoài, đã vấp phải sự chống đối từ những nhóm đặc quyền tại Myanma từ thời chế độ quân sự, không muốn thấy quyền lợi của mình bị mất đi. Tuy nhiên, luật đầu tư mới đã được Quốc hội Myanma thông qua vào ngày 3-11-2012. Việc tập trung quyền lực trong tay Chính phủ mà ông Thein Sein vừa tiến hành cải cách Chính phủ là nhằm đẩy nhanh việc thông qua các luật lệ đang bị ngăn chặn tại Quốc hội.

Cuộc cải tổ nội các cũng đưa vào Chính phủ một số người thuộc xã hội dân sự, trong đó có một người được cử là cố vấn kinh tế, một vai trò rất quan trọng. Các nhà quan sát xem đấy là một dấu hiệu khác cho thấy là Myanma ngày càng mở cửa trong lĩnh vực chính trị. Ông Kim Maung Swe, một dân biểu đối lập, chủ tịch Đảng Lực lượng Dân chủ Quốc gia, của các thành viên ly khai khỏi Liên đoàn Quốc gia vì Dân chủ, công nhận: Khi mà chúng tôi thấy có những gương mặt mới, thì chúng tôi có thể xác định rằng đó là một phần của tiến trình cải tổ.

3. kinh tế Myanmar giai đoạn mở cửa gần đây

Myanmar mong đợi sẽ thu hút thêm nhiều nhà đầu tư nước ngoài với loạt đạo luật đầu tư mới được thông qua, nếu các lệnh cấm vận được dỡ bỏ trong năm tới. Tuy nhiên xem xét tổng thể vẫn còn nhiều vấn đề chưa được giải quyết và tiếp tục gây trở ngại đối với các chính sách đổi mới của quốc gia này.

3.1. Miễn thuế, thêm ưu đãi

Myanma sớm thông qua kế hoạch về khoảng thời gian miễn thuế và các ưu đãi khác cho nhà đầu tư nước ngoài, ngay sau bầu cử quốc hội vào 1-4-2012. Đây là cuộc bầu cử đầu tiên bà Suu Kyi, lãnh tụ phong trào dân chủ tham gia ứng cử.

Ngoài những thay đổi chính về luật đầu tư, Myanma còn có kế hoạch đơn giản hóa chế độ tỷ giá hối đoái, giúp ngân hàng trung ương hoạt động độc lập hơn và mở cửa nền kinh tế chào đón các công ty viễn thông và ngân hàng nước ngoài hoạt động.

Ban hành luật đầu tư mới là bước đi tiếp theo của Chính phủ Myanma sau những cải cách khiến lãnh đạo và các nhà điều hành kinh doanh phương Tây nhiệt tình, hăng hái hơn trong những năm vừa qua. Một số nỗ lực trong việc việc chấm dứt các lệnh cấm vận trong nhiều thập kỷ đối với Myanma, giúp chuyển quyền lực từ chế độ quân sự sang Chính phủ, Quốc hội vào năm ngoái đang được phương Tây thực hiện. Mỹ và một số lãnh đạo phương Tây đưa ra nhận định rằng có thể Myanma sẽ sớm thay đổi các đạo luật chủ yếu sau cuộc bầu cử bổ sung vào 01-4-2012 lấp đầy số lượng ghế trống, diễn ra trong tự do và công bằng.

Nhiều tập đoàn toàn cầu đã và đang rất quan tâm đến thị trường đầy tiềm năng này, trong đó có GE Healthcare, thuộc Tập đoàn General Electric Co., đã hợp tác với một công ty Myanma vào cuối tháng 2-2012 vừa qua và Standard Chartered PLC thì đang mong muốn trở lại thị trường này. Việt Nam đang chờ khi luật đầu tư mới được thông qua và có hiệu lực sẽ đầu tư vào lĩnh vực viễn thông, khai thác khoáng sản, khai thác dầu khí.

Khi có nhiều nhà đầu tư chú ý đến Myanma hơn, thì những khó khăn trong kinh doanh lại càng hiện rõ. Đạo luật mới có thể cải thiện đáng kể môi trường kinh doanh của Myanma sau nhiều thập kỷ bị cô lập với thế giới bên ngoài, nhưng chúng không thể khắc phục những yếu kém quá lớn về cơ sở hạ tầng, hệ thống luật pháp khó đoán định trước, hệ thống ngân hàng còn non trẻ và khâu xây dựng chính sách còn chưa rõ ràng.

3.2. Tăng cường dịch vụ bổ trợ

Theo Paul Wagner, doanh nhân khởi nghiệp xuất nhập khẩu đến từ Colorado, thì các nhà đầu tư như ông, phải đối mặt với nhiều thách thức. Khi dịch vụ điện thoại vẫn còn sơ khai thì việc tìm kiếm, liên lạc đối tác trở nên khó khăn hơn. Việc chuyển tiền ra vào quốc gia này cũng là một vấn đề nan giải, cho dù lệnh cấm vận nhằm hạn chế giao dịch tài chính đã được Mỹ dỡ bỏ. Pháp luật Myanma cũng chưa có quy định cho phép người nước ngoài được thiết lập ngân hàng cho vay tại đây. Thẻ tín dụng chưa phổ biến và các thể chế tài chính tại quốc gia này cũng mới chỉ bắt đầu áp dụng công nghệ thúc đẩy cho việc giao dịch với các ngân hàng nước ngoài.

Lo ngại khác nữa đang ngày càng gia tăng như việc Myanma vẫn chưa có chuyên môn kỹ thuật để xử lý các khoản đầu tư không được kiểm soát do thay đổi quyền lãnh đạo mới đây nhất, hay giải quyết nguy cơ doanh nghiệp trong nước bị đẩy lùi bởi các đối tác nước ngoài hoạt động hiệu quả hơn.

Các quốc gia khác trong khu vực, trong đó có Campuchia và Việt Nam, đã trải qua những khó khăn kinh tế sau khi mở cửa đón các nhà đầu tư nước ngoài trong những năm gần đây. Lạm phát ở Campuchia đã tăng vọt lên gần 100% một tháng khi viện trợ nước ngoài tràn vào thời điểm những năm 1990. Mặc dù các nhà phân tích không cho rằng Myanama sẽ trải qua những điều tồi tệ tương tự, nhưng một số đánh giá rằng nếu Myanma mở cửa cho nhà đầu tư nước ngoài quá nhanh thì quốc gia này sẽ phải đối mặt với các vấn đề riêng của mình như lạm phát, bất ổn xã hội hoặc kinh tế vĩ mô.

Cải cách diễn ra, nhưng không có những quan chức được đào tạo đầy đủ để tiến hành cải cách đúng đắn nhất. Bởi vì nhiều năm trước đây các trường đại học bị đóng của, do sinh viên tổ chức các cuộc biểu tình lớn chống lại chính quyền quân sự. Doanh nhân Myanma lo sợ có thể sẽ bị lấn át do không có vốn, công nghệ và nguồn lực để cạnh tranh với doanh nghiệp nước ngoài.

3.3.Thả nổi tiền tệ

Các nhà phân tích cũng chú ý đến kế hoạch thả nổi một phần tiền tệ Myanma, đồng kyat. Mặc dù vẫn chưa có thông tin chi tiết, ý tưởng này nhằm loại bỏ hệ thống phức tạp với tỷ giá chính thức là khoảng 6 kyat một USD, trong khi tỷ giá giao dịch trên thực tế vào khoảng 800 kyat một USD. Việc thống nhất tỷ giá hối đoái sẽ giúp các công ty nước ngoài hoạt động dễ dàng hơn ở Myanma. Luật đầu tư nước ngoài mới sẽ miễn giảm thuế cho nhà đầu tư nước ngoài trong thời gian lên tới 5 năm và mở rộng quyền phân phối sản phẩm tại quốc gia này.

Luật mới cũng sẽ trao cho nhà đầu tư nước ngoài quyền thuê đất tư nhân và cho phép chuyển 100% lợi nhuận về nước cũng như nhập khẩu lượng lớn lao động có tay nghề. Với đạo luật mới chắc chắn các khoản vốn đầu tư sẽ tăng lên. Đạo luật mới cũng sẽ thu hút nhiều chuyên gia quản lý, giúp giải quyết các lo ngại về khả năng xử lý quá nhiều tiền đầu tư. Myanma đang được Quỹ Tiền tệ Quốc tế IMF hỗ trợ tư vấn về kỹ thuật. Chính phủ cũng sẽ thiết lập hệ thống chính sách ở Myanma nhằm ưu tiên một số doanh nghiệp trong nước, đảm bảo các doanh nghiệp này vẫn có chỗ đứng trong một số lĩnh vực sản xuất, kinh doanh. Ngày19-11-2012 Tổng thống Mỹ B. Obama sang thăm Myanma một dấu hiệu tích cực mở đường cho hàng hoá của nước này xuất khẩu vào Mỹ (trừ đá quý), khuyến khích doanh nhân Mỹ đầu tư vào Myanma, cổ vũ cho phong trào dân chủ.

Một số thay đổi khác được khởi xướng trong những đầu tư có thể sẽ mất nhiều thời gian hơn để thực hiện. Thí dụ, Luật Viễn thông, kỳ vọng sẽ cấp phép cho 4 mạng viễn thông mới cho người nước ngoài, vẫn chưa được trình lên Quốc hội. Luật ngân hàng được kỳ vọng sẽ giúp ngân hàng trung ương độc lập hơn trong việc xác định lãi suất, có thể giúp ổn định kinh tế vĩ mô. Cho đến 2015 thì các ngân hàng nước ngoài vẫn chưa được phép hoạt động tại Myanmar, U Than Lwin, Phó chủ tịch Ngân hàng KBZ, ngân hàng thương mại lớn nhất Myanma khẳng định.

Đầu tháng 9-2012,tôi có dịp sang Myanma nghiên cứu về cải cách thể chế và đến Trường Đại học quốc gia Rangoon. Một vị Giáo sư vui vẻ nói với tôi rằng, nền kinh tế Myanma đầu thập niên 1960 như một chiếc xe mới nhập khầu từ Anh Quốc. Sau một thời gian dài vận hành xe leo dốc, chạy trên con đường xấu, xe đã hỏng nhiều bộ phận, không được thay động cơ và phụ tùng mới. Người ta chỉ cố gắng sửa chữa những hỏng hóc nhỏ, hoặc sơn lại để chạy tiếp đến bây giờ. Xe nhập khẩu từ Anh Quốc nay đã hỏng hẳn, phải thay mới thôi, đó là cách nói ví von của vị Giáo sư mà tôi gặp, nhưng phản ánh thực chất quá trình phát triển nền kinh tế Myanma.

T.V.T.

Tài liệu tham khảo

1) Burma reverls international debt Mizzima News 3-2-2012.

2) Joseph Allchin, Taste of democracy Sends Burmas Fragile. Economy into freefall, 20-9-2011.

3) Goodman, Michael K. (2010), Consuming space: Placing consumption in perspective Ashgate Publishing, Ltd.

4) Overview of Burma Sanctions BBC 18-12-2009.

5) Taylor Robert H (2009), The state of Myanmar NUS Press.

6) Tallentire Mark, The Burma road to ruin, The Guardian 28-9-2007.

7) Steinberg, David I (2001), Burmathe state in Myanmar, Geogetown University Press.

Nguồn: BVN

ĐIỆN ẢNH CÂU KHÁCH BẰNG SỰ LĂNG LOÀN RẺ TIỀN

Hồng Quế gây scandal bằng chiếc váy trong suốt

- Không phải là diễn viên nhưng cô người mẫu 9x này khiến các diễn viên gạo cội và những người tham dự lễ khai mạc LHP quốc tế Hà Nội thực sự nóng mắt vì bộ đầm hết sức phản cảm của mình.

Lê Hoàng diễn hài ở lễ khai mạc LHP quốc tế Hà Nội
"Sao" nhộn nhịp váy áo trên thảm đỏ LHP
Đánh người, Hồng Quế bị phạt 750.000 đồng
Người mẫu Hồng Quế xin lỗi sau vụ đánh người
Người mẫu Hồng Quế bị tố đánh người
Quỳnh Hoa không tiếc 40 triệu mua áo Ngọc Trinh

Nhiều người đặt dấu hỏi về sự xuất hiện của cô người mẫu nhiều tai tiếng này tại lễ khai mạc LHP bởi cô không phải là diễn viên, chưa có một vai diễn nào, và tất nhiên không hề có phim tham gia tranh giải. Tuy nhiên, Hồng Quế lại trở thành gương mặt "nổi bật" nhất tại lễ khai mạc vì bộ đầm không những không đẹp mà còn rất chướng mắt của mình khiến nhiều người xì xào bàn tán không biết có phải cô cố tình gây scandal để được chú ý tại một sự kiện chỉ dành riêng cho giới làm phim này hay không.

Hồng Quế chọn cho mình chiếc váy ren trong suốt xuất hiện trên thảm đỏ khiến không ít người chứng kiến cảm thấy "tức mắt" và khó chịu với trang phục một mình một kiểu của cô. Để thêm phần "nhức nhối", Hồng Quế còn đi cùng diễn viên Quỳnh Hoa, người cũng chọn bộ đầm gây tức mắt không kém khiến các diễn viên gạo cội của điện ảnh nước nhà chỉ còn nước lắc đầu. Có lẽ đây là hai nhân vật gây sốc nhất tại lễ khai mạc LHP quốc tế Hà Nội lần này. 

Người mẫu Hồng Quế cùng diễn viên Quỳnh Hoa nắm tay cùng bước trên thảm đỏ với cùng kiểu váy trong suốt.

Hiện vẫn chưa rõ ban tổ chức có mời Hồng Quế tham dự lễ khai mạc liên hoan phim lần này hay không, nhưng chỉ biết ngay sau khi sự kiện thảm đỏ kết thúc để chuyển sang buổi lễ khai mạc thì cô người mẫu này cùng những người bạn đã đi nhanh tới cổng và ra về.

Ngay sau khi sự kiện thảm đỏ kết thúc, rất nhiều người thấy hai cô người mẫu này cùng bạn mình bước ra cổng.

Vĩ Lam

( Vietnamnet )

BỘ CHÍNH TRỊ ĐANG TRÙ LIỆU KHẢ NĂNG VIỆT NAM SẼ SỤP ĐỔ NẾU BẢO HIỂM XÃ HỘI HẾT TIẾN CHI TRẢ

Nghị quyết của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế giai đoạn 2012 - 2020

QĐND - Chủ Nhật, 25/11/2012, 20:46 (GMT+7)

I-Tình hình và nguyên nhân 

1- Bảo hiểm xã hội (BHXH) và bảo hiểm y tế (BHYT) là hai chính sách lớn của Đảng và Nhà nước. Trong những năm qua, công tác BHXH và BHYT đã đạt được những thành tựu quan trọng, góp phần ổn định đời sống của nhân dân, thực hiện công bằng xã hội và ổn định chính trị - xã hội. Hệ thống chính sách, pháp luật về BHXH, BHYT từng bước được hoàn thiện phù hợp với phát triển kinh tế - xã hội của đất nước; số người tham gia BHXH, BHYT tăng qua các năm; thực hiện việc chi trả lương hưu và các chế độ BHXH theo quy định của pháp luật; quyền lợi của người tham gia BHYT ngày càng được mở rộng. Quỹ BHXH được hình thành, có kết dư và bảo toàn, tăng trưởng, tham gia đầu tư góp phần phát triển kinh tế - xã hội. Quỹ BHYT bước đầu đã cân đối được thu chi và có kết dư. Hệ thống tổ chức BHXH Việt Nam được hình thành và phát triển, cơ bản đáp ứng yêu cầu của việc thực hiện các chế độ, chính sách BHXH, BHYT.

2- Tuy nhiên, công tác BHXH, BHYT còn một số hạn chế, yếu kém. Diện bao phủ BHXH còn thấp, mới đạt khoảng 20% lực lượng lao động, số người tham gia BHYT mới đạt khoảng 65% dân số. Quản lý nhà nước về BHXH, BHYT chưa đáp ứng yêu cầu; việc tổ chức thực hiện các chế độ, chính sách BHXH, BHYT còn có thiếu sót. Tình trạng doanh nghiệp nợ và trốn đóng BHXH, BHYT còn nhiều. Quản lý và sử dụng Quỹ BHXH chưa chặt chẽ, có trường hợp cho vay chưa đúng đối tượng. Quỹ BHXH, nhất là Quỹ hưu trí, tử tuất có nguy cơ mất cân đối trong tương lai gần; tình trạng người lao động lạm dụng chính sách bảo hiểm thất nghiệp xảy ra khá phổ biến. Quỹ BHYT luôn tiềm ẩn nguy cơ thâm hụt; việc khám, chữa bệnh theo BHYT chưa đáp ứng nhu cầu. Thái độ phục vụ của một số cán bộ y tế và thủ tục hành chính trong khám, chữa bệnh còn gây bức xúc cho người bệnh; năng lực và trách nhiệm của một số cán bộ giám định y tế còn yếu.

3- Nguyên nhân của những hạn chế, yếu kém trên chủ yếu là do nhiều cấp ủy đảng, chính quyền chưa thực sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo việc thực hiện các chính sách, chế độ BHXH, BHYT. Sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước và cơ quan BHXH ở địa phương trong việc thực hiện chế độ BHXH chưa chặt chẽ. Thanh tra, kiểm tra việc thực hiện pháp luật BHXH, BHYT còn yếu kém. Hệ thống BHXH, BHYT chưa được hiện đại hóa và còn thiếu chuyên nghiệp, chưa chủ động tiếp cận với người lao động và người sử dụng lao động. Công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách, pháp luật về BHXH, BHYT chưa được quan tâm đúng mức, hiệu quả chưa cao.

II- Quan điểm 

1- BHXH và BHYT là hai chính sách xã hội quan trọng, là trụ cột chính của hệ thống an sinh xã hội, góp phần thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội, bảo đảm ổn định chính trị - xã hội và phát triển kinh tế - xã hội.

2- Mở rộng và hoàn thiện chế độ, chính sách BHXH, BHYT có bước đi, lộ trình phù hợp với phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Phát triển hệ thống BHXH, BHYT đồng bộ với phát triển các dịch vụ xã hội, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu của nhân dân; tạo điều kiện thuận lợi cho mọi người tham gia và thụ hưởng các chế độ BHXH, BHYT.

3- BHXH, BHYT phải theo nguyên tắc có đóng, có hưởng, quyền lợi tương ứng với nghĩa vụ, có sự chia sẻ giữa các thành viên, bảo đảm công bằng và bền vững của hệ thống BHXH, BHYT.

4- Thực hiện tốt các chế độ, chính sách BHXH, BHYT là trách nhiệm của các cấp ủy đảng, chính quyền, đoàn thể, tổ chức xã hội, doanh nghiệp và của mỗi người dân.

Đọc thêm »

Được đăng bởi Đào Phạm Viết vào lúc 08:52 2 nhận xét:

Nhà thơ Trần Đăng Khoa gặp lại mình hồi 9 tuổi

"Ngày ấy, tôi mới 9 tuổi, chiếc áo trắng này cả nhà dành dụm mãi, chỉ để mặc cho một lần lên hình trên báo Thiếu niên Tiền Phong" - nhà thơ kể lại.

Triển làm ảnh "Trẻ em thời chiến" được mở cửa vào đúng dịp khai trường (từ 7/9 đến hết ngày 14/9/2012, tại 93 Đinh Tiên Hoàng, Hà Nội), đã cho thấy tinh thần học tập, lao động hăng say của trẻ em Việt Nam trong điều kiện chiến tranh vô cùng khốc liệt.
Ngoài những bức ảnh của TTXVN, của nhiếp ảnh gia Vũ Quang Huy (bản quyền báo Thiếu niên Tiền phong), triển lãm còn trưng bày hơn 70 bức ảnh nằm trong bộ 2.000 bức được NXB Kim Đồng mua bản quyền từ truyền hình NDN (Nihon Denpa News, Nhật Bản). Các bức ảnh màu là ảnh do phóng viên truyền hình Nhật chụp, từ năm 1964 đến 1972, được giữ nguyên phần chú thích.

Nghệ sĩ nhân dân Đặng Thái Sơn và nhiều nghệ sĩ tên tuổi khác đã từng học đàn trong hoàn cảnh thiếu thốn ở nơi sơ tán như thế này - (Ảnh: NDN, Nhật Bản)

Dù trong bom đạn, những tiếng đàn vẫn cất lên ở nơi sơ tán (Ảnh: NDN, Nhật Bản)

Qua những bức ảnh sống động và chân thực, người lớn thấy các em đã tham gia đào hào giao thông, đào hầm trú ẩn cho những lớp học của mình. Các lớp học được tổ chức dưới những căn hầm đắp đất. Ngoài việc học chính khóa, các em còn học cách tự băng bó và tổ chức cứu thương, học đan mũ rơm đội đầu, học nấu ăn, học cách tự làm bánh mì....

Hành trang đến trường của tất cả các em, ngoài sách vở còn có túi cứu thương cá nhân và mũ rơm đội đầu. Có nhóm còn mang theo cáng cứu thương. Một tiết học nhiều lần bị "băm nát" bởi tiếng còi báo động máy bay. Tại Quảng Bình, Vĩnh Linh, các em phải sống và học tập dưới địa đạo sâu hơn 10m.

"Hành trang của trẻ em thời chiến đến trường, ngoài sách vở, còn có túi cứu thương và cả những chiếc cáng bằng tre như thế này" - (Ảnh: NDN, Nhật Bản)

"Học làm bánh mì để tự lo cho cuộc sống hàng ngày" - (Ảnh: NDN, Nhật Bản)

Vào những năm khói lửa chiến tranh ấy, có một cậu bé vẫn làm thơ: "Ao trường vẫn nở hoa sen/ Bờ tre vẫn chú dế mèn vuốt dâu" - bài thơ "Gửi bạn Chi  Lê" do cậu bé Trần Đăng Khoa 10 tuổi viết. Đó là tinh thần của trẻ em Việt Nam khi đất nước bước vào năm thứ 4 của cuộc chiến tranh chống Mỹ. 

Có mặt tại triển lãm "Trẻ em thời chiến", chứng kiến những bức ảnh của mình được nghệ sĩ Vũ Quang Huy chụp cách đây hơn 40 năm, nhà thơ bùi ngùi nhớ lại những tháng ngày mùa đông rét mướt, khi đó chỉ mặc một ít áo mỏng, đi chân trần. Mẹ của ông năm đó hơn 50 tuổi, nhưng rất khắc khổ, bên cạnh là em gái nhà thơ - cô  Trần Thị Thuý Giang.

Bộ ảnh nhiếp ảnh gia Vũ Quang Huy chụp nhà thơ Trần Đăng Khoa

Bức ảnh phía tay phải, góc trên cùng, được chụp năm nhà thơ khoảng 9 tuổi, mặc chiếc áo trắng tinh khôi bên cạnh bạn bè. Chiếc áo trắng cực kì hiếm hoi và duy nhất, do cả nhà dành dụm mãi để cậu bé Trần Đăng Khoa có một hình ảnh đẹp trên báo Thiếu niên Tiền phong.

Bức ảnh phía góc trái chụp nhà thơ bên cạnh tủ sách đã mọt được "kế thừa" từ anh trai - nhà thơ Trần Nhuận Minh, khi đó đang làm giáo viên. Trần Đăng Khoa kể, anh trai của ông còn có một tủ sách lớn hơn, rất nhiều sách hay, đó mới là nơi ông thường xuyên kiếm tìm sách đọc.

Nhà thơ Trần Đăng Khoa kể lại câu chuyện thời niên thiếu, bên cạnh những bức ảnh lịch sử

Ngắm nhìn những bức ảnh của mình và bè bạn năm nào, Trần Đăng Khoa xúc động: "Nhiếp ảnh là nghệ thuật của khoảnh khắc. Và với nghệ sĩ có tài, khoảnh khắc ấy sẽ thành vĩnh cửu. Cùng với sự bất tử của nó là một thời đại rất đẹp. Xin cảm ơn các nghệ sĩ đã kịp lưu giữ lại những vẻ đẹp không bao giờ phai nhòa. Tôi được trở lại được sống lại một thời đẹp nhất của cuộc đời mình" 

Trả lời phỏng vấn của phóng viên VietNamNet, ông Misao Ishigaki, chủ tịch hiện tại của hãng truyền hình NDN (Nihon Denpa News, Nhật Bản) - nơi nắm giữ bản quyền gốc của hơn 70 bức ảnh trong triển lãm - cho biết: "Trẻ em luôn phải chịu đựng nhiều thiệt thòi khi đất nước có chiến tranh. Thời kì chiến tranh tại Nhật Bản, trẻ em Nhật còn được đi theo cha mẹ, nhưng trẻ em Việt Nam thì phải xa cha mẹ đi sơ tán. Như vậy, trẻ em Việt Nam ít được bảo vệ hơn. Các em đã rất dũng cảm."

"Các lớp năng khiếu hội họa vẫn được mở dưới tiếng bom rền" - (Ảnh: NDN, Nhật Bản)

"Nữ sinh trường múa với bữa cơm đạm bạc" - (Ảnh: NDN, Nhật Bản)

"Những hầm cá nhân được đào khắp nơi để có thể trú ẩn bất cứ lúc nào có báo động" - (Ảnh: NDN, Nhật Bản)

Hoa Xuân Tứ (Nghệ An) mất đôi tay từ nhỏ sau một tai nạn. Không đầu hàng số phận, cậu lao vào tập viết bằng chân và trở thành học sinh giỏi. Cậu làm được mọi việc, từ bắt cá đến bơi lội. Hoa Xuân Tứ đặc biệt ham mê thể thao, là một rong sáu thiếu nhi được đi dự Đại hội Anh hùng năm 1966 và đã được Bác Hồ tặng thưởng huy hiệu - Ảnh: Vũ Quang Huy

Tại thôn Nguyên My, xã Hải Thanh, Hải Hậu, Nam Định cũng có một cậu bé bị liệt hai tay từ nhỏ tên là Nguyễn Ngọc Ký. Đôi chân đã trở thành "đôi tay" thần kỳ của cậu. Học giỏi, làm thơ hay, sau ngày Nguyễn Ngọc Ký đã tốt nghiệp khoa Văn trường ĐH Tổng hợp, trở thành giáo viên văn dạy cho hàng ngàn học trò ở quê nhà - Ảnh: Vũ Quang Huy

"Giúp gia đình tăng gia sản xuất sau giờ học" - (Ảnh: NDN, Nhật Bản)

Giáo viên và học sinh trường Cấp II Hoa Lộc, Thanh Hóa, đào giao thông hào và đắt lũy đất xung quanh lớp học - Ảnh: Trần Sơn - TTXVN

"Chăm chỉ học hành dù hoàn cảnh khó khăn đến đâu, là phẩm chất đáng quý của các em học sinh thời chiến" - (Ảnh: NDN, Nhật Bản)

Các hội viên Chữ thập đỏ thực tập cấp cứu phòng không - Ảnh: Hồng Lựu - TTXVN

"Tự đan mũ rơm sau giờ học"

Học sinh trường cấp I Minh Phương (Việt Trì) hướng dẫn nhau đội mũ rơm đúng cách - Ảnh: Minh Đạo - TTXVN

Hồ Hương Giang
Ảnh: Angellittlefire

“Lá diêu bông”- Lá tình yêu siêu lạ Hoàng Cầm

Bài thơ “Lá Diêu bông” của Hoàng Cầm đã trở thành một thi phẩm sáng giá, được nhiều người đọc yêu thích và quan tâm đặc biệt.

 

Ở đây, thi nhân đã đẩy tình yêu cá nhân đơn phương lên điểm đỉnh của sự nhân bản, thăng hoa thành tình yêu siêu lạ Hoàng Cầm. Phần lớn bài thơ sử dụng thể thơ dân tộc, có sự kết hợp hài hoà giữa tính truyền thống và tính hiện đại. Qua tay ông, thơ truyền thống được tinh luyện, trở nên phong phú vô cùng và được thể hiện ở rất nhiều dạng vẻ. Việc biến thơ lục bát truyền thống, sang thể bảy chữ, tám chữ, và cách chú trọng dùng thanh điệu (dấu câu) đã khiến “Lá Diêu bông” trở nên hấp dẫn đặc biệt. Ngay từ câu đầu, ta đã bắt gặp hình ảnh người Chị rất ấn tượng với trang phục:

“Váy Đình Bảng buông chùng cửa võng
Chị thẩn thơ
                  đi tìm
            đồng chiều, cuống rạ
Chị bảo:
- Đứa nào tìm được Lá Diêu bông
Từ nay, Chị gọi là chồng”.
Nếu từ “Bảng” nhẹ tênh được dùng bằng dấu hỏi, thì từ “võng” nặng trịch, được dùng bằng dấu ngã, đứng cuối câu, làm cho ý thơ càng trĩu xuống, tạo ra một âm điệu nặng nề cho câu thơ. Vì thế, lời thơ như dự báo về một điều gì đó không đơn giản, ngược lại, rất khó lường.
Câu đầu, bảy chữ, rất truyền thống. Nhưng hai câu tiếp theo, lại được ngắt làm nhiều dòng tự do, nên rất hiện đại. Tứ thơ, nhằm diễn tả câu chuyện tình được bắt đầu từ Lá- “Lá Diêu bông”. Vậy hình tượng “Lá” mang ý nghĩa gì?
Mỗi người đọc lại có một cách hiểu riêng về hình tượng này. Mặc dù có rất nhiều cách hiểu khác nhau, nhưng đều cùng thống nhất ở một ý nghĩa biểu trưng, đó là “cái Lá định mệnh của tình yêu-một tình yêu tuyệt vọng và ẩn chứa cả hi vọng nữa”. “Lá” vừa thể hiện sự thách đố tình yêu, vừa thể hiện một sự đam mê đi tìm Tình yêu, hạnh phúc. Dù là ảo mộng siêu thoát, thì câu thơ vẫn đầy ắp yếu tố tự sự về câu chuyện tình của thằng Em hơn mười tuổi yêu một Chị, rất đam mê.
Để khéo léo diễn tả ghềnh thác trên bước đường tìm tình yêu, Hoàng Cầm sáng tạo độc đáo ra hình ảnh tìm đố “Lá Diêu bông”. Nhân vật Chị được xuất hiện với dáng vẻ Chị Hai Quan họ-người gái quê Kinh Bắc qua trang phục váy Đình Bảng. Hình ảnh người Chị đi tìm “Lá” hay đi tìm hạnh phúc tình yêu? Qua những tình tiết thách đố, ta càng thấy người Chị có những diễn biến tâm trạng đầy uẩn khúc, khó hiểu và có cả sự xao động, không bình thường. Tâm trạng của Chị qua bốn lần nhận Lá được diễn tả ở những cung bậc tình cảm khác nhau:
“Hai ngày sau Em tìm thấy Lá
Chị chau mày
            đâu phải Lá Diêu bông.
Mùa đông sau Em tìm thấy Lá
 Chị lắc đầu
            trông nắng vãn bên sông
Ngày cưới Chị
            Em tìm thấy Lá
Chị cười xe chỉ ấm trôn kim
Chị ba con
Em nhìn thấy Lá
Xoè tay phủ mặt Chị không nhìn”
Để diễn tả lần thứ nhất Em đưa Lá, câu thơ đã chỉ ra thời gian rất ngắn- “Hai ngày sau Em tìm thấy Lá”. Vẫn là thơ lục bát, nhưng cách ngắt nhịp 3/4 và cách sử dụng thanh điệu lại không theo lối truyền thống, bởi năm thanh bằng đứng đầu và hai thanh trắc - “thấy Lá” đứng cuối, hai danh từ Em và Lá được viết hoa. Điều đó đã cho thấy tình thực của thằng Em khá rõ-rất yêu Chị. Chẳng theo vần chân, vần lưng của thơ truyền thống, câu bát tiếp theo được tách làm đôi, nhịp 1/2/2/3, đứng hai dòng đã trả lời sự giải đố của thằng Em. Chị “chau mày” là thể hiện một thái độ giận dữ, và như vậy Chị không thừa nhận tình yêu của thằng Em, nên phủ định-“đâu phải Lá Diêu bông!”.
Vẫn trong sự sáng tạo của cách dùng thơ lục bát, ở những lần đối thoại sau, Hoàng Cầm đều diễn tả theo những cung bậc tình cảm rất khác nhau của Chị. Riêng đứa Em, sau trước vẫn thuỷ chung. Lần thứ hai, Em đưa Lá vào thời gian sau một năm. Vậy là từ “hai ngày” sang “mùa đông năm sau”, cái “lắc đầu” của Chị có cảm giác nhẹ hơn cái giận dữ ban đầu, Chị đã lờ đi như một sự phủ nhận. Đến ngày cưới, thì thực sự Chị đã yên phận. Trong cái yên phận ấy dường như còn có cả niềm vui bên trong nên “Chị cười, xe chỉ ấm trôn kim”.
Nhưng khi “Chị ba con” việc đưa Lá của thằng Em hoàn toàn khiến Chị thấy khác hẳn những lần trước. Chị xoè lòng bàn tay, nhìn thời gian trôi đi như cả đời người vậy qua kẽ những ngón tay ấp vào mặt. Động tác ấy của Chị như để che giấu một điều gì. Câu thơ bảy chữ “Xoè tay phủ mặt Chị không nhìn” đứng một dòng, không bị tách ra nữa, mang lại rất nhiều nghĩa: có thể là Chị không nhìn, hoặc không dám nhìn; cũng có thể là không muốn nhìn hoặc cho qua hết không còn cái gì là quan trọng cả. Chả nhẽ bốn lần Em tìm cảm xúc của Chị, chỉ có thế thôi à! Những lần trước Chị từ chối vì Chị còn sức mạnh của tuổi trẻ, còn vẻ đẹp rực rở của tuổi con gái dậy thì. Còn lần này, Chị thừa nhận một cách âm thầm, đau khổ, không nói ra cho thằng Em biết, cũng không dám nhìn vì sợ nhìn thì càng đau khổ thêm. Cũng có thể lần này, Chị thấy tình của thằng Em chân thật quá, vĩ đại trùm lấp cả Chị.
Đến khổ cuối, cảm xúc của nhà thơ đã được thể hiện bằng cách tự buông những từ ngữ, nhịp điệu, âm hưởng diễn tả sự tuyệt vọng:
“Từ thuở ấy
Em cầm chiếc Lá
Đi đầu non cuối bể
Gió quê vi vút gọi
Diêu bông hời!...
- ơi Diêu bông!...”.
 Các từ dài ngắn nối tiếp tạo âm hưởng vừa vút cao, vừa lan nhẹ hoà vào vũ trụ trong tiếng ru dìu dặt của “Diêu bông hời!... - ơi Diêu bông!...”. Cách dùng từ cảm thán và dấu ba chấm đã khẳng định không còn hi vọng, chỉ có tuyệt vọng mà thôi.
Vậy là từ hình tượng nghệ thuật Lá Diêu bông, ta thấy nhân vật trữ tình-Chị và Em, hiện ra thật độc đáo. Người Chị mang dáng vẻ duyên dáng của gái quê Kinh Bắc, có tâm trạng đầy uẩn khúc qua việc thách đố đi tìm Lá Diêu bông. Sau mỗi lần nhận Lá, tâm trạng của Chị lại được diễn tả ở những cung bậc tình cảm khác nhau, đọng ấn tượng sâu sắc trong lòng người đọc. Còn nhân vật Em, bộc lộ một tình yêu say đắm-suốt một đời đi tìm tình yêu Chị.
Từ tình yêu trẻ thơ, với hình ảnh cậu bé lẽo đẽo cầm Lá đi theo Chị, để rồi qua bốn lần đưa Lá, chứng tỏ cuộc săn tìm tình yêu của nhân vật Em thật mãnh liệt trớ trêu, đơn phương đầy nghiệt ngã và thật quá cay đắng. Tình yêu ấy xuyên suốt cuộc đời của nhân vật Em, khiến cho Em phải “một đời nợ suốt Diêu bông”. Mặc dầu biết Diêu bông là không thực, nhưng Lá “cứ chập chờn ẩn hiện tháng năm” ngự trong suy tư của Em - “Rằng xưa… ai biết vì sao?... Lá gì lại gọi thế nào… Diêu bông…!”.
Hình ảnh cậu Em cầm chiếc Lá “đi đầu non cuối bể”… rồi tan loãng vào không gian đồng chiều cuống rạ, vào nắng, vào gió quê vi vút, cho thấy tình của thằng Em rất chân thật, lớn lao quá, mà cũng khó khăn quá. Vậy hình ảnh nhân vật Em cho thấy, đây là niềm hi vọng hay là tuyệt vọng?
“Lá Diêu bông” là câu chuyện tình của đứa Em 12 tuổi chạy theo yêu một Chị. Tình yêu đó chỉ là ước mơ. Mà một khi đã là ước mơ thì đều đẹp đẽ cả. “Lá Diêu bông” tượng trưng cho cái đẹp lý tưởng của tình yêu. Trong cuộc đời, việc đi tìm lý tưởng luôn đầy gian lao vất vả, cũng lắm thác nhiều ghềnh. Điều nhà thơ muốn nhấn ở đây là ý nghĩa mơ ước cuộc đời, là một tình yêu đẹp. Vì thế bài thơ bộc lộ ý nghĩa nhân bản lớn, chứ không chỉ đơn giản là câu chuyện tình.
Về mặt nghệ thuật, bài thơ thể hiện phong cách độc đáo, rất riêng của Hoàng Cầm. Nhịp điệu của bài thơ mang âm hưởng dân ca Quan họ, dặt dìu, tha thiết. Cách ngắt nhịp rất sáng tạo uyển chuyển. Sự ngắt một câu thơ ra làm nhiều dòng, thường được Hoàng Cầm dùng nhiều trong các tập thơ. Bởi ông quan niệm “nhịp điệu, chính là chiếc xe chở cái hồn của bài thơ đi, để nhập, để hoà với hồn người đọc”.
Tứ của bài thơ cũng rất lạ-“Lá Diêu bông”. Đây là trường hợp duy nhất và cũng kì diệu nhất do thần linh giọng nữ cao đọc và nhà thơ ghi lại từ đầu cho đến cuối. Nên có thể xem, đây là bài thơ siêu thực rất tiêu biểu mà cũng là đẹp trên cả hai mặt, tiềm thức và giấc mơ.  Hoàng Cầm quan niệm: “cái tứ” của thơ là phải đọc được ngoài lời. Có nhiều bài thơ mang tứ rất lạ, rất khó giảng, khó bình, mà nhiều khi chỉ cảm nhận được thôi. Có lẽ “Lá Diêu bông” là trường hợp đặc biệt này.
Hình tượng “Lá Diêu bông” tượng trưng cho cái đẹp tiêu biểu của tình yêu đơn phương. Nó không chỉ đơn giản là sự tuyệt vọng, là câu chuyện tình yêu, mà lớn hơn thế, nó nêu một vấn đề phổ quát về khát vọng hạnh phúc, ước mơ cuộc đời. Ai chẳng ước mơ một tình yêu đẹp, nhưng con đường để thực hiện nó đầy chông gai, trắc trở, nhiều khi đi tìm cả cuộc đời cũng không thấy. Vì vậy mà bài thơ có giá trị nhân bản sâu sắc và có sức hấp dẫn lớn.
Bài “Lá Diêu bông” đang được đông đảo độc giả Việt Nam và nước ngoài tìm đến, mến mộ. Có lẽ là vì Hoàng Cầm đã giỏi hoà quyện chất dân gian truyền thống với hồn thơ Kinh Bắc, văn hoá Kinh Bắc, để làm thành lối thơ-siêu thực Hoàng Cầm-dân gian-mà hiện đại.

Minh Bắc (Nguồn: Báo BN)

THỦ TƯỚNG NGUYỄN TẤN DŨNG KHÔNG TỪ CHỨC ĐỂ TRÁNH CHO VIỆT NAM KHÔNG BỊ LÊN ĐỒNG TẬP THỂ

Nguyễn Tấn Dũng không từ chức là một may mắn cho Việt Nam!

Nguyễn Tấn Dũng: "Tôi cũng không từ chối bất cứ nhiệm vụ gì mà Đảng, Nhà nước quyết định phân công, giao phó cho tôi. Tôi sẽ tiếp tục thực hiện và nghiêm túc thực hiện như tôi đã làm trong suốt 51 năm qua". 

Trong những ngày qua dư luận xã hội đã mổ xẻ, phân tích sôi động sự kiện “chất vấn” trong ngày 14/11 giữa đại biểu Quốc hội Dương Trung Quốc và Thủ tướng Cộng sản Việt Nam (CSVN) Nguyễn Tấn Dũng. Âm hưởng của sự ồn ào đến nay chưa dứt. 

Nội dung của các bài viết đa phần ủng hộ tiếng nói của đại biểu Dương Trung Quốc, được cho là hiếm hoi, can đảm, gióng lên trong một xã hội bị bị miệng, giữa nghị trường với gần 500 đại biểu “đảng chọn dân bầu” có bằng cấp gật chuyên nghiệp trước các ý kiến của lãnh đạo. 

Mọi người chủ yếu tập trung vào sự chỉ trích, mỉa mai thái độ trơ trẽn, nói không biết ngượng của Nguyễn Tấn Dũng khi trả lời đại biểu Dương Trung Quốc. 
Sẽ là thừa nếu tôi bổ sung thêm lời đáp cho câu hỏi tại sao Nguyễn Tấn Dũng không thể từ chức, bởi vì đã có quá nhiều người nói tới. Báo chí lề trái, lề đảng, nhiều trang web nước ngoài đã chỉ ra rất rõ. Ngay cả tờ “Petrotimes”, dù không dám thực sự thẳng thắn, trực diện, cũng đưa ra đến 6 nguyên do cắt nghĩa vì sao “từ chức… khó lắm “, trong đó quan trọng bậc nhất là đặc quyền, đặc lợi không chỉ dành riêng cho cá nhân quan lớn mà còn “một người làm quan cả họ được nhờ”. 

Có lẽ đại biểu Dương Trung Quốc đã vội quên, nên muốn đi tắt đón đầu? Từ văn hoá “tập thể lãnh đạo”, trở lại với lần đầu tiên “cá nhân phụ trách” biết xin lỗi trong lịch sử của ĐCSVN, các vị lãnh đạo chóp bu đã phải suy tư trường kỳ tới hơn nửa thế kỷ! 

Tính từ năm 1956, khi Hồ Chí Minh, người đứng đầu ĐCSVN, xin lỗi toàn dân về sai lầm trong Cải Cách Ruộng đất, đã làm hàng trăm ngàn người bị chết và bị đấu tố nhục hình, phá huỷ tan hoang văn hoá làng thôn VN, đến thời điểm Hội nghị Trung Ương 6 năm 2012 khi Nguyễn Phú Trọng ngẹn ngào thừa nhận sai lầm của ĐCSVN và Nguyễn Tấn Dũng xin lỗi toàn dân trước Quốc hội vào ngày 20/10/2012, là một quãng đường dài… 56 năm! 

Vậy mà chỉ trong 24 ngày (từ 20/10 đến 14/11) ông Dương Trung Quốc muốn Nguyễn Tấn Dũng đoạn tuyệt với văn hoá xin lỗi để làm tiên phong trong văn hóa từ chức? Đứa trẻ mới lọt lòng 6 tuần lễ làm sao có thể biết đi? Ngoại trừ trong chuyện cổ tích! 

Nhận định của Bertrand Russel rất phù hợp với ông Dương Trung Quốc: “Các nhà khoa học thường biến những điều không thể thành những điều có thể. Còn các chính trị gia thì thích biến những điều có thể thành những điều không thể”. 

Tưởng nói được lời xin lỗi đã là một bước đại nhảy vọt, ai ngờ dư luận không chấp nhận Nguyễn Tấn Dũng xin lỗi (suông), được xem như một động tác phủi tay sau tất cả những bê bối mà ông ta đã gây ra cho đất nước, đặc biệt trong giai đoạn trên cương vị Thủ tướng. Rất có thể đòi hỏi khắt khe của dư luận xuất phát từ tâm lý thất vọng khi biết ông X, người bị Bộ Chính Trị đề nghị kỷ luật, chính là Nguyễn Tấn Dũng, và đề nghị này đã bị chặn đứng trong cuộc bỏ phiếu của Ban Chấp Hành Trung ương, một sự việc vô cùng hi hữu, nếu không nói là chưa có tiền lệ trong nội bộ của ĐCSVN. 

Ngay sau cuộc chất vấn giữa Dương Trung Quốc và Nguyễn Tấn Dũng, tôi đã nhận định trên Facebook rằng, đây là trò hề. Một số người tỏ ra không đồng tình. Thiết nghĩ, đã là trò hề, thì giả thiết về một cuộc chơi tung hứng hoàn toàn có thể là hiện thực. 

Suy nghĩ của tôi có cơ sở, bởi vì trước thời điểm “chất vấn” không lâu, câu nói của ông Dương Trung Quốc về động thái xin lỗi của Nguyễn Tấn Dũng rằng, “thông điệp thành khẩn của Thủ tướng làm an lòng dân “, đã từng làm dư luận khó chịu, bất bình. 

Đọc thêm »

Được đăng bởi Đào Phạm Viết vào lúc 05:54 Không có nhận xét nào:

Trung Quốc vĩnh biệt Mác – Lê – Mao

Trần Mạnh Hảo

.Lời đề từ trích của Tân Tử Lăng :

(“Văn trị” của Mao thật hồ đồ. Ông ta đã phá hoại một thế giới cũ, nhưng lại không xây dựng nổi một thế giới mới. Mao muốn đưa mọi người lên thiên đường, song lại đẩy họ xuống địa ngục…Cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa mà Mác và Ăng-ghen đề xướng trở thành một phong trào xã hội chủ nghĩa bạo lực trương ngọn cờ giải phóng giai cấp công nhân để phá huỷ lực lượng sản xuất tiên tiến. ..“chủ nghĩa xã hội khoa học” trở thành “chủ nghĩa xã hội bạo lực”, khiến mấy thế hệ những người cộng sản bao gồm Lenin, Stalin Mao Trạch Đông… lầm đường lạc lối…)…( trích trong cuốn “Mao Trạch Đông – ngàn năm công tội” của đại tá quân giải phóng nhân dân Trung Quốc Tân Tử Lăng được in công khai tại Trung Quốc, Thông Tấn xã Việt Nam dịch và xuất bản năm 2009)

Đọc thêm »